უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი

2025 წლის მაისში საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი“, რომელიც მკაცრ რეგისტრაციის ვალდებულებებს აწესებს იმ პირებისა და ორგანიზაციების მიმართ, რომლებიც უცხოური პრინციპალის სახელით ან მისი დაფინანსებით მოქმედებენ . კანონის გაცხადებული მიზანი უცხოური გავლენების გამჭვირვალობის უზრუნველყოფაა. 

ვის ეხება კანონი?

უცხოური პრინციპალის აგენტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც: 

• მოქმედებს უცხოური პრინციპალის მითითებით, დაფინანსებით, კონტროლით ან ზემოქმედებით; 
• უცხოური პრინციპალის სასარგებლოდ ან მისი ინტერესით მონაწილეობს საქართველოში პოლიტიკურ ცხოვრებაში;
• საქართველოში მოქმედებს, როგორც საზოგადოებასთან ურთიერთობების მრჩეველი, სარეკლამო აგენტი, საინფორმაციო სამსახურის თანამშრომელი ან პოლიტიკური მრჩეველი;
•  საქართველოში მოიძიებს, აგროვებს, გამოყოფს ან გასცემს შემოწირულებას, სესხს, ფულს ან სხვა მატერიალურ ფასეულობას;
•  წარმოადგენს უცხოური პრინციპალის ინტერესებს ნებისმიერი სახელმწიფო დაწესებულების ან თანამდებობის პირის წინაშე

აგენტის სტატუსის მინიჭება შესაძლებელია მაშინაც კი, როცა პირი ეთანხმება ან თვითონ იძლევა თანხმობას, იმოქმედოს უცხოური პრინციპალის სახელით -ხელშეკრულების არსებობა აუცილებელი არ არის.

ვინ არის უცხოური პრინციპალი?

უცხოური პრინციპალი შეიძლება იყოს:

•  უცხო ქვეყნის ხელისუფლება ან პოლიტიკური პარტია;
•  ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის საცხოვრებელი ან რეგისტრაციის ადგილი უცხო ქვეყნის ტერიტორიაზეა;
• ნებისმიერი ორგანიზაცია,რომელიც უცხო ქვეყნის კანონმდებლობის შესაბამისად არის დაფუძნებული.

უცხოური პრინციპალის აგენტად მიჩნეულ პირს ევალება:

• წარადგინოს რეგისტრაციის განცხადება ანტიკორუფციულ ბიუროში;
• ყოველ 6 თვეში წარადგინოს განახლებული ანგარიში;
• აცნობოს ბიუროს ნებისმიერი ცვლილების შესახებ    10 დღეში;
• წარადგინოს დოკუმენტაცია ელექტრონულად ან სხვა ფორმატში;
• უზრუნველყოს ინფორმაციის სიზუსტე, სისრულე და სანდოობა.

საინფორმაციო მასალების რეგულირება

კანონი განსაკუთრებულ რეგულაციას აწესებს საინფორმაციო მასალების გავრცელებაზე. კერძოდ:

• ყველა მასალა, რომელიც ვრცელდება უცხოური პრინციპალის სახელი უნდა შეიცავდეს შესაბამის მინიშნებას;
• აღნიშნული მასალები უნდა წარედგინოს ანტიკორუფციულ ბიურო 48 საათის ვადაში;
• მასალები უნდა იყოს საჯარო მონიტორინგისთვის ხელმისაწვდომი.

ვის  არ  ეხება  კანონი?

კანონი არ ვრცელდება  შემდეგ სუბიექტებზე:

• დიპლომატიური და საკონსულო წარმომადგენლები;
• რელიგიური, საგანმანათლებლო და ჰუმანიტარული ორგანიზაციები, რომლებიც არ ახორციელებენ პოლიტიკურ საქმიანობას;
• ლობისტებზე,რომლებიც დარეგისტრირებულნი არიან შესაბამისი კანონით;
• უცხოური პარტნიორები, რომლებიც მოქმედებენ საქართველოს თავდაცვის ინტერესების ფარგლებში.

მედია საშუალებებზე გამონაკლისი ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ:

• მფლობელთა 80% ან მეტი საქართველოს მოქალაქეა;
• მედია დაფუძნებულია საქართველოს კანონმდებლობით;
• არ ფინანსდება ან იმართება უცხოური პრინციპალის მიერ.

სამართლებრივი პასუხისმგებლობა

კანონის დარღვევა ითვალისწინებს შემდეგ სამართლებრივ პასუხისმგებლობას: 

• ფულადი ჯარიმა - 5,000- 10,000 ლარი ;
• თავისუფლების აღკვეთა - 6 თვიდან 5 წლამდე;
• რეგისტრაციის გაუქმება და საქმიანობის აკრძალვა კანონის მოთხოვნათა შეუსრულებლობის შემთხვევაში.